Wychowanie przez sport

Sytuacja dzieci i młodzieży uwarunkowana jest przeobrażeniami w sferze społecznej, kulturalnej i ekonomicznej. Mimo dokonujących się zmian , pozostają jednak te problemy, wobec których stawał niegdyś ksiądz Jan Bosko: ubóstwo, brak opieki wychowawczej, degradacja rodziny, mała wrażliwość społeczna i moralna, brak orientacji na rozwój wartości duchowych. Będąc doskonałym obserwatorem życia, posiadając wielką wrażliwość społeczną, ksiądz Jan Bosko oddał się w całości służbie młodych, których „do końca umiłował”. Powołał Oratorium, które stało się miejscem życia młodych- nauki, pracy, zabawy, modlitwy, twórczości, wypoczynku, gier ruchowych. W bezpośredniej pracy z dziećmi i młodzieżą, przez następne lata rodził się znany i stosowany na całym świecie system prewencyjny.

Opiera się on na trzech filarach: rozumie, miłości i religii, które dla celów naukowych mogą stanowić odrębne elementy, natomiast w praktyce pedagogicznej są integralne i komplementarne wobec siebie, stanowią nierozerwalną całość. Szansę powodzenia procesu wychowania widział ksiądz Bosko w permanentnej obecności wśród młodych tzw. asystencji, akceptacji cenionych przez nich wartości i bezgranicznej ich miłości. Duchowny z należytą uwagą traktował kwestię czynnego wypoczynku, zabawy i rywalizacji sportowej. Jako doświadczony pedagog wiedział, że aktywność ruchowa jest naturalną potrzeba, służącą rozwojowi fizycznemu i zdrowotnemu.. Doskonale zdawał sobie sprawę z tego że rywalizacja sportowa przyciąga młodych, jest w najwyższym stopniu przez nich akceptowana i stwarza wyjątkową okazję do lepszego poznania się i rozpoczęcia „wychowawczego dialogu”.

W aktywności ruchowej- pożytecznej i ciekawej rozrywce- widział szansę zapobieżenia moralnej degradacji młodych. Fakt ten ilustruje wymowne powiedzenie księdza: „Boisko martwe – diabeł żywy, boisko żywe – diabeł martwy”.

W 1859 roku, ksiądz Jan Bosko założył Zgromadzenie Salezjańskie, które wdraża w praktykę, odziedziczony przez założyciela system wychowawczy.

Rok 1992 i powołanie Salezjańskiej Organizacji Sportowej Rzeczypospolitej Polskiej, rozpoczyna nową erę aktywności nie tylko salezjanów i salezjanek, ale także osób świeckich, na gruncie sportu.
Działalność ta w ostatnich latach stała się bardzo prężna. SALOS zrzesza stowarzyszenia lokalne. Sport w placówkach salezjańskich różni się od sportu wyczynowego. Nie ma selekcji ani naborów do grup. Prowadzona jest wszechstronna działalność z dziećmi i młodzieżą – sportowa, kulturalna, edukacyjna, Ideą sportu salezjańskiego jest zmniejszenie napięcia towarzyszącego rywalizacji. Jest oczywiście walka, walka o Fair- Play. Nie dązy się za wszelką cenę do mistrzostwa, laurów, bo nie ma przegranych. Salezjańska rywalizacja sportowa uczy współdziałania. Do walki wprowadzany jest humanizm i radość z rywalizacji dla wszystkich. W szeregach SALOSU jest około 40 tysięcy dzieci i młodzieży, skupionej w 97 stowarzyszeniach lokalnych, rozsianych po całej Polsce. Praca sportowo- wychowawcza prowadzona jest w czterech głównych dyscyplinach: koszykówce, siatkówce, piłce nożnej i tenisie stołowym. Młodzi sportowcy SALOSU, uczestniczą w całorocznym systemie rozgrywek sportowych, które mają cztero-poziomową strukturę. Najpierw młodzi rywalizują w mikroregionach, makroregionach, inspektoriach, aby następnie spotkać się w wielkim finale, na Ogólnopolskich Igrzyskach Młodzieży Salezjańskiej.

Każdego roku reprezentacja młodzieży SALOSU RP bierze udział w Światowych Igrzyskach. Mając na uwadze dynamiczny rozwój stowarzyszeń i powiększające się potrzeby w zakresie dobrze przygotowanej kadry kultury fizycznej, każdego roku dla najbardziej aktywnych członków, SALOS RP organizuje kursy na instruktora rekreacji ruchowej i salezjańskiego animatora sportowego. Organizuje także międzynarodowe sympozja naukowe, a dysponując poważnym potencjałem intelektualnym, prowadzi aktywną działalność naukowo-badawczą i wydawniczą. Każdego roku SALOS organizuje blisko 400 obozów sportowych, sportowo-wychowawczych. Podczas każdego z nich realizuje cele sprawnościowe i zdrowotne. Prowadzi zintensyfikowany proces humanizacji i personalizacji młodych , kształcąc i formując w myśl pijarskiej zasady: „serce- cnotami, umysł – naukami, ciało – ćwiczeniami”.

Entuzjastycznie i z uznaniem należy ocenić współpracę ze wszystkimi ludźmi dobrej woli, którzy widzą w Salezjańskiej Organizacji Sportowej partnera w dziele wychowania młodego człowieka. Idee wychowania przez sport i fair-play, znalazły wielu przyjaciół. Są to idee godne propagowania. Pobieżny rys działalności SALOSu, upoważnia do stwierdzenia, że sport, jaki proponują salezjanie w obecnej formie, może i powinien stać się udziałem jeszcze większej rzeszy młodzieży, szukającej sensu swojego życia.

Marek Sikorski, Prezes SL SALOS RP w Bydgoszczy